Suy nghĩ về tự do kinh tế và tăng trưởng kinh tế

Heritage Foundation gần đây đã công bố chỉ số tự do kinh tế của các nền kinh tế trên thế giới (http://www.heritage.org/Index/explore), trong đóđáng chú ý là sự suy giảm mức độ tự do kinh tế của cả thế giới nói chung và các quốc gia nói riêng, đặc biệt là của Hoa Kỳ, một quốc gia được “mệnh danh” là người đi đầu của tự do Kinh tế. Nhân dịp này, EDWIN cũng có một bài bình luận về sự suy giảm của tự do kinh tế trên tờ Wall Street: A Step Backward for Economic Freedom in 2012 và nhấn mạnh rằng “chính các quốc gia Bắc Mỹ và châu Âu đã khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào tình trạng suy thoái lớn do sự gia tăng của  những quy định chính phủ cũng như sử dụng quá mức các gói kích cầu”

Nguồn: http://www.heritage.org/Index/

Quan điểm này đáng để suy nghĩ về mối liên hệ giữa tự do kinh tế và tăng trưởng kinh tế? Nếu chấp nhận giả thuyết tự do kinh tế là một động lực quan trọng với tăng trưởng kinh tế Hoa Kỳ thì câu chuyện đáng bàn ở một vài điểm sau đây:

1.  Từ năm 2000-2007 (2007 là năm xảy ra khủng hoảng), chi tiêu chính phủ/GDP tăng dần nghĩa là sự can thiệp lớn dần, nói cách khác là chỉ số can thiệp tăng dần hay  chỉ số tự do “chi tiêu chính phủ” giảm dần, trong khi mức độ chỉ số tự do kinh tế chung không thay đổi đáng kế, điều này được lý giải bởi mức tự do tăng lên đáng kể trong thương mại và  kinh doanh. Đáng chú ý là độ tự do của chính sách tiền tệ không thay đổi nhiều, vẫn duy trì ổn định ở mức trước khủng hoảng.

Nguồn: IFS

2. Ngược lại, từ năm 2010q3 đến nay, khi mức độ tự do của chính sách tiền tệ suy giảm , thì chỉ số  tự do kinh tế (màu xanh da trời) suy giảm rất nhanh và cùng đấy là sự thật nền kinh tế Hoa Kỳ vẫn chưa thoát được khỏi cuộc suy thoái  – có thể nghi ngờ rằng chính mức độ tự do kinh tế suy giảm đã khiến tăng trưởng của nền kinh tế yếu hơn so với các thời kỳ trước. Nguyên nhân của sự suy giảm mạnh trong chỉ số tự do kinh tế do nhiều yếu tố, nhưng trong đó 2 cấu phần quan trọng nhất là: sự can thiệp ngày càng sâu hơn của chính phủ khi tỷ trọng chi tiêu của chính phủ trên GDP ngày càng tăng nhanh so với thời kỳ trước (từ 60 trong năm 2009 giảm còn 47 trong năm 2012). Cùng với đấy là những hành động “khó hiểu” trong chính sách tiền tệ (Chính sách tiền tệ giật cục cùng với việc can thiệp vào hệ thống giá cả)  đã khiến mức độ tự do tiền tệ giảm gần 7 điểm từ năm 2009 đến năm 2012, đặc biệt là giai đoạn 2009-2010. Qua những quan sát này, có thể nhận thấy chính sách tiền tệ đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Hoa Kỳ.

Dường như mọi việc đang xấu hơn với nền kinh tế Hoa Kỳ, điều quan trọng cần là: Tăng cường mức độ tự do kinh tế, đây được xem là động lực quan trọng của nền kinh tế này. Do vậy, trước hết cần phải  đưa chính sách tiền tệ quay lại quy đạo vốn có của nó (chính sách tiền tệ nhất quán có thể dự báo như Quy tắc Taylor và hạn chế can thiệp vào hệ thống giá- Let the winds of freedom blow) và thực hiện kỷ luật tài khóa- chú trọng đến các khỏan chi tiêu của chính phủ.

Trong 2 điều này, tôi nghĩ rằng chính sách tiền tệ đóng vai trò quan trọng hơn bởi có thể thấy thời kỳ gần đây, khi mức độ tự do tiền tệ ngày càng giảm (2010 đến nay) thì chỉ số tự do của nền kinh tế Hoa Kỳ giảm nhanh hơn, dẫn đến tăng trưởng chậm lại dần và kéo dài suy thoái, ngược lại, khi tự do tiền tệ ít bị ảnh hưởng (2007-2010) thì dù chi tiêu chính phủ tăng lên, mức độ suy giảm của tự do kinh tế không đáng kể và nền kinh tế bộc lộ những dấu hiệu phục hồi. Nói cách khác chính sách tiền tệ nhạy cảm nhiều với tăng trưởng kinh tế Hoa Kỳ.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s